Açık Açık Konuşalım

Açık Açık Konuşalım

Obezite, dünya genelinde hızla artan sayıda insanı etkileyen, kronik, tekrarlayıcı bir hastalıktır. Tedavi edilmezse diyabet, kalp-damar hastalıkları, karaciğer hastalıkları, eklem hastalıkları ve bazı kanserler gibi bulaşıcı olmayan pekçok hastalık riskini artırır. 1

Uzun süredir obezite krizine verilen tepkiler bireyler üzerine odaklanmış durumda. Artık dikkatimizi bizi yarı yolda bırakan sistemlere çevirmemiz gerekiyor. Sağlık sistemleri, gıda sistemleri, medya, çalıştığımız ve yaşadığımız çevreler. Tüm bu sistemler, dünya genelinde artan obezite oranlarına katkıda bulunuyor.2

Yönetimler, sağlık profesyonelleri, paydaşlar ve halk olarak birlikte sistemlerimizi dönüştürebilir ve daha sağlıklı bir gelecek inşa edebiliriz. 2

HADİ ARTIK OBEZİTEYİ AÇIK AÇIK KONUŞALIM


Benim Hikayem

Ahu’nun Hikayesi

Berkay’ın Hikayesi

Meltem’in Hikayesi

 

  • Obezite Gerçekten Bir Hastalık mı?

Obezite nükslerle giden, kronik bir hastalık. Vücutta sağlığı bozacak ölçüde aşırı yağ birikiyor ve bu özellikle karın bölgesinde olunca kalp-damar hastalıklarına ve insülin direnci, kolesterol yüksekliği gibi metabolik sorunlara sebep oluyor. Tıbbi, fonksiyonel ve psikolojik problemlerle karşılaşılıyor.

Yağ dokusu inanılmaz dinamik, birçok biyolojik olayda yer alan metabolik olarak aktif bir organ. Davranışsal ve çevresel faktörler yağ dokusunun yapısını ve salgıladıklarını değiştiriyor. Yağ kitlesi mekanik hasar yaratırken, hasta yağ dokusu da hormonal yapıyı ve bağışıklık sistemi ile ilgili yanıtları etkiliyor. Barsak hormonları beyindeki iştah merkezleriyle etkileşimde bulunuyor. Barsaktaki faydalı bakterilerde değişiklikler oluyor. Kahverengi yağ dokusunun ısı oluşumuyla enerji harcanmasındaki rolü etkileniyor. Ve bu karmaşık yapının sonucunda bir hastalık ortaya çıkıyor.

  1. Obezite Neden Oluyor?

Obezite çok faktörlü bir hastalık. Genetik, hormonal hastalıklar, aile profili, gebelikte olduğu gibi fizyolojik durumları içeren iç etkenler olduğu gibi çok sayıda dış etken de sebep olabiliyor. Yaşam tarzı, çevre, meslek, alınan enerji miktarı, yeme alışkanlıkları, inaktivite, fiziksel aktivitede ciddi azalma, sigaranın bırakılması, az uyku, uykusuzluk, çok uyku, kronik stres, yeme bozuklukları (tıkınırcasına yeme, gece yeme sendromu, bulimia, ağır kısıtlama gibi), psikososyal faktörler, depresyon, anksiyete, psikoz, negatif vücut imajı, düşük özgüven ve düşük benlik saygısı, bazı ilaçlar dış etkenlerin başlıcalarını oluşturuyor.

  1. Obeziteli miyim?

Obezite tanısı çok basit bir şekilde konabilir. Bunun için boy ölçen bir tartı ve bir mezura yeterlidir. Kg cinsinden kilo, metre cinsinden boyun karesine bölünerek ‘Vücut Kütle İndeksi’ hesaplanır. İnternette bu değerleri girince hesaplamayı yapan pek çok uygulama mevcuttur.

Vücut kütle indeksinin normali 18.5-25 kg/m2 arasıdır. 25-30 kg/m2 arası fazla kilolu demektir. 30 kg/m2 üzeri ise obeziteyi gösterir.

Mezurayla ölçülecek bel çevresi, kalça çevresi ve bel/kalça oranı da tanıda yardımcıdır. Bel çevresinin kadında 80 cm ve erkekte 94 cm altında olması gerekir. Bel kalça oranı da kadında < 0.8, erkekte < 0.9 olmalıdır. Yağ oranını ölçen biyoimpedans analizi yapan cihazların kullanımı da yaygındır ancak tanı için şart değildir.

Ancak hasta sadece bu değerlerle değil, eşlik eden hastalıklar ve obezite komplikasyonlarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Tıbbi, fonksiyonel ve psikolojik durumun birlikte değerlendirilmesi son derece önemlidir.

  1. Obezitem Olursa Ne Olur?

Obezite; koroner kalp hastalığı, insülin direnci, diyabet, hipertansiyon, kolesterol yüksekliğine, akciğer hastalıklarına, yağlı karaciğer hastalığına, safra kesesi ve pankreas hastalıklarına, reflüye, jinekolojik problemlere, kas-eklem sorunlarına, kireçlenmeye, gut, varis ve cilt sorunlarına, idrar yolu sorunlarına, kadın ve erkek infertilitesine, inmeye ve hatta bazı kanserlere sebep olabilmektedir. Psikolojik sorunlara sebep olmakta ya da var olan sorunları kötüleştirebilmektedir. Aslında etkilemediği organ sistemi yoktur demek yanlış olmaz. Ancak bu kadar çok hastalığa sebep olduğu için karamsarlığa kapılmak yerine, bu listeye obezite tedavisiyle korunabilecek bir hastalık listesi olarak bakmakta yarar vardır.

  1. Obezitem Olduğunu Düşünüyorum, Kime Gideyim?

Önce hekime, hekime, hekime gidilmelidir! Obezitenin takip ve tedavisi farklı disiplinlerden profesyonellerin işbirliğiyle yapılmalıdır. Ancak bu ekibin başında yer alan ve ekibi koordine eden kişi bir doktor olmalıdır. Çünkü hastayı dinleyecek, sorular soracak, muayene edecek, kan ve idrar tahlilleri ile gerekli görüntülemeleri (ultrason, EKG, EKO gibi) isteyecek, bu tetkikleri ve tüm verileri, eşlik eden hastalıklarıyla birlikte değerlendirecek kişi doktordur. Daha sonra hasta değerlendirmesine göre çok disiplinli ekip tarafından hasta tedavi ve takibe alınır. Bu ekipte hekim dışında diyetisyen, psikolog ve egzersiz uzmanı yer almalıdır. Başvuracağınız ilk hekim aile hekiminiz de olabilir, bir dahiliye uzmanı ya da endokrinolog da olabilir. Konsültasyon istenebilecek diğer branşlara da (kardiyoloji, psikiyatri, fizik tedavi ve rehabilitasyon, obezite cerrahı gibi) ilgili hekim yönlendirebilir. Artık pek çok hastanede obezite merkezleri bulunmaktadır. Hastalar bu merkezlere de başvurabilir.

  1. Obezitenin Çaresi Var mı?

Obezite nükslerle giden bir hastalıktır. Verilen kilonun geri alımı da hastanın suçu değil, vücudun mevcut kiloyu korumaya yönelik doğal mekanizmalarını devreye sokmasının bir sonucudur. Bu durumda, hasta kilo verme döneminden sonra kilo koruma programına alınarak verdiği kiloyu geri almaması sağlanabilir. Ancak bu ciddi bir emek ve hekim-çok disiplinli ekip-hasta işbirliği gerektirir.

Öncelikle birlikte gerçekçi bir hedef konulması esastır. Hedefe ulaşmak için izlenecek yolda hastanın da tedavinin bir parçası olduğu düşünülerek gerekli eğitimlerin verilmesi gerekir.

Tıbbi beslenme tedavisi, egzersiz reçetelendirmesi ve davranış değişikliği her kronik hastalığın olmazsa olmazıdır. Burada önemli olan bu aşamaların hepsinde gerekli psikolojik desteğin sağlanmasıdır. Bunların dışında günümüzde sayıları giderek artan obezite tedavisinde etkili ilaç seçenekleri de mevcuttur. Medikal tedavi seçenekleri uzmanlar eşliğinde ciddi bir şekilde uygulandığı halde yanıt alınamıyorsa ve gerekli hastalarda, multidisipliner bir konsey tarafından karar verilip, sonrasında da takibi yapılarak, kılavuzlar ışığında cerrahi seçenekler de uygulanabilir.

Obezite kişisel bir tercih değil, ciddi bir sağlık sorunudur! Doğru bilgi farkındalık yaratır, farkındalık ise dönüşümün ilk adımıdır. Obeziteyle yaşıyorsanız, yalnız değilsiniz! Harekete geçin, bir doktora danışın ve sağlığınızı geri kazanın!

“HADİ ARTIK OBEZİTEYİ AÇIK AÇIK KONUŞALIM!”